Maaş Hesaplama: Brütten Nete ve Netten Brüte

Brütten nete maaş nasıl hesaplanır?

Bordroda brüt ücretten sırasıyla şu kesintiler yapılır:

1. SGK primi işçi payı (%14) ve işsizlik sigortası işçi payı (%1). Bu primler, prime esas kazanç üst sınırına (2026 için brüt asgari ücretin 9 katı: 297.270,00 TL) kadar olan kısım üzerinden alınır.
2. Gelir vergisi matrahı: Brüt ücretten bu iki prim düşülür.
3. Gelir vergisi: Matrah, yıl başından beri biriken matraha eklenir ve ücret gelirleri tarifesindeki dilimlere göre vergilendirilir.
4. Asgari ücret istisnası: Hesaplanan vergiden, asgari ücrete isabet eden vergi tutarı düşülür.
5. Damga vergisi: Brüt ücret üzerinden binde 7,59 oranında hesaplanır; asgari ücrete isabet eden kısım istisnadır.

Örnek: 50.000,00 TL brüt maaşın Ocak ayı hesabı

Brüt maaş	50.000,00 TL
SGK primi işçi payı	− 7.000,00 TL
İşsizlik sigortası işçi payı	− 500,00 TL
Gelir vergisi matrahı	42.500,00 TL
Hesaplanan gelir vergisi	6.375,00 TL
Asgari ücret gelir vergisi istisnası	− 4.211,33 TL
Damga vergisi (istisna sonrası)	− 128,80 TL
Net maaş	40.207,53 TL

Net maaş neden yıl içinde değişir?

Gelir vergisi aylık değil, yıllık birikimli matraha göre hesaplanır. Örneğin yılın ilk aylarında matrahınız ilk dilimde (%15) kalırken birkaç ay sonra ikinci dilime geçebilir; o aydan itibaren aynı brüt ücretle eline geçen tutar azalır. Netten brüte hesapta ise aynı neti alabilmek için yılın ilerleyen aylarında daha yüksek bir brüt ücret gerekir. Ocak ayında birikimli matrah sıfırlanır ve döngü yeniden başlar.

Emekli çalışanın maaşı nasıl hesaplanır?

Emekli olduktan sonra hizmet akdiyle (4/a) yeniden çalışanlardan SGK primi yerine sosyal güvenlik destek primi (SGDP) kesilir. Hesaplayıcıda “Emekli (SGDP)” seçeneğini işaretlediğinizde şu farklar uygulanır:

• SGDP işçi payı (%7,5): Normal çalışandan kesilen SGK (%14) ve işsizlik (%1) primlerinin yerine yalnızca bu prim kesilir. Prime esas kazanç üst sınırı aynıdır.
• İşsizlik sigortası primi kesilmez.
• Asgari ücret istisnası değişmez: İstisna, normal çalışanın asgari ücret matrahına göre hesaplanır; SGDP oranının düşük olması istisna tutarını değiştirmez. Emekliden daha az prim kesildiği için vergi matrahı daha yüksek kalır; bu yüzden asgari ücretle çalışan emekliden de az miktarda gelir vergisi kesilir.
• İşveren tarafı: İşveren SGDP işveren payı ile kısa vadeli sigorta primini (toplam %24,75) öder; işsizlik sigortası işveren payı ödenmez.

Örnek: asgari ücretle çalışan emeklinin Ocak ayı hesabı

Brüt asgari ücret	33.030,00 TL
SGDP işçi payı (%7,5)	− 2.477,25 TL
Gelir vergisi matrahı	30.552,75 TL
Hesaplanan gelir vergisi	4.582,91 TL
Asgari ücret gelir vergisi istisnası	− 4.211,33 TL
Damga vergisi (istisna sonrası)	− 0,00 TL
Net maaş	30.181,17 TL

Aynı ücretle çalışan normal bir çalışanın net maaşı 28.075,50 TL. Kaynaklar: SGDP oranları için SGK işveren prim oranları; istisnanın emeklilere uygulanması için Gelir İdaresi Başkanlığı Ücret Geliri Elde Edenler İçin Vergi Rehberi.

2026 bordro parametreleri

Parametre	Değer
Brüt asgari ücret (aylık)	33.030,00 TL
SGK primi işçi payı	%14
İşsizlik sigortası işçi payı	%1
Sosyal güvenlik destek primi işçi payı (emekli çalışan)	%7,5
Prime esas kazanç üst sınırı	297.270,00 TL
Damga vergisi	Binde 7,59

Yıllık gelir vergisi matrahı (ücret)	Oran
0 TL – 190.000 TL	%15
190.000 TL – 400.000 TL	%20
400.000 TL – 1.500.000 TL	%27
1.500.000 TL – 5.300.000 TL	%35
5.300.000 TL üzeri	%40

Kaynaklar: Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı ve Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 332), Resmî Gazete; prim oranları ve üst sınır için SGK.

Sıkça sorulan sorular

Brüt maaş ile net maaş arasındaki fark nedir?

Brüt maaş, kesintiler yapılmadan önceki ücrettir. Net maaş ise SGK primi, işsizlik sigortası primi, gelir vergisi ve damga vergisi düşüldükten sonra hesabınıza yatan tutardır. İş tekliflerinde ve sözleşmelerde hangisinin yazıldığını mutlaka netleştirin.

Neden yılın ilerleyen aylarında net maaşım düşüyor?

Gelir vergisi, yıl başından itibaren biriken (kümülatif) vergi matrahına göre hesaplanır. Matrah bir dilim sınırını aştığında o aydan itibaren daha yüksek oran uygulanır ve aynı brüt ücretle net maaş azalır. Ocak ayında matrah sıfırlanır.

Asgari ücret gelir vergisi istisnası nedir?

Tüm çalışanların ücretinin asgari ücrete isabet eden kısmı gelir vergisinden ve damga vergisinden istisnadır. Bu nedenle asgari ücretli çalışanlardan bu iki vergi kesilmez; daha yüksek ücret alanlarda da hesaplanan vergiden asgari ücrete düşen vergi tutarı indirilir.

Emekli çalışanın maaşından hangi kesintiler yapılır?

Emekli olduktan sonra hizmet akdiyle çalışanlardan SGK primi yerine %7,5 sosyal güvenlik destek primi (SGDP) işçi payı kesilir; işsizlik sigortası primi kesilmez. Gelir vergisi ve damga vergisi normal çalışanlarla aynı kurallarla hesaplanır ve asgari ücret istisnası emekliler için de aynı tutarda uygulanır.

Asgari ücretle çalışan emekli ne kadar net maaş alır?

2026 yılında asgari ücretle çalışan emeklinin Ocak ayı net maaşı 30.181,17 TL; aynı ücretle çalışan normal bir çalışanın neti 28.075,50 TL. Fark, emekliden daha düşük oranda prim kesilmesinden kaynaklanır. Matrah asgari ücret matrahından yüksek kaldığı için emekliden az miktarda gelir vergisi de kesilir; vergi dilimi değiştiğinde bu kesinti bazı aylarda artar. Aylara göre döküm için hesaplayıcıda “Emekli (SGDP)” seçeneğini kullanın.

Evli veya çocuklu olmak net maaşı değiştirir mi?

Asgari geçim indirimi (AGİ) 2022’de kaldırılıp yerine asgari ücret istisnası getirildiğinden medeni durum ve çocuk sayısı artık bordrodaki gelir vergisini etkilemez. Engellilik indirimi gibi özel durumlar ise sonucu değiştirebilir; bu hesaplayıcı onları kapsamaz.

Bu hesaplama işverene maliyeti de gösteriyor mu?

Hayır. Hesaplayıcı yalnızca çalışanın brüt ve net ücretini gösterir. İşveren ayrıca SGK işveren payı ve işsizlik sigortası işveren payı öder; teşviklere göre değişen bu tutar için işvereninizin bordro birimine danışabilirsiniz.